Forums
Moderators: :::ShkoderZemer, SuperGirl, babo, ⓐ-ⓒⓐⓣ, Edmond-Cela, ::bud::, ~*Christel*~, Al Bundy, :IROLF:, ::albweb::, OLIVE OYL
Author Post
:::ShkoderZemer
Wed Sep 17 2008, 10:49pm


Registered Member #1
Joined: Mon May 22 2006, 08:16pm

Posts: 1803
Prenke Jakova 1917-1969

Nder i Kombit, Artist i Popullit

Lindi ne Shkoder me 27 qershor 1917.

Studioi ne gjimnazin e franceskaneve "Illyricum" te qytetit te Shkodres, te themeluar nga Gjergj Fishta. Ne kete institucion hedh hapat e pare ne studimin e muzikes nen kujdesin e muzikantit Martin Gjoka, duke qene klarinetist ne banden e shkolles.

Pas perfundimit te studimeve punon si mesues i gjuhes dhe i muzikes ne shkollat e Berdices (Shkodres, 1936-1939), te Oroshit (Mirdite, 1940), Shkodres (1940), Katerkollit (Ulqin, 1940), Ostros (Kraje, 1940). Te kesaj periudhe jane disa krijimtari si melodi per fizarmonike dhe ndonje kenge popullore e harmonizuar per kor, si dhe kenge per femije.

Vazhdon studimet muzikore ne Konservatorin "Santa Cecilia" te Romes (1942-1943), ku ndjek kurset per klarinete, solfezh, pianoforte dhe frekuenton klasen korale.

Ne Shkoder, ne vitin 1943 organizon nje koncert festiv duke aktivizuar koristet dhe instrumentistet e qytetit: Ne kete koncert u degjuan edhe pjeset " Tantum ergo" dhe "Ave Maria", qe mbeten nder krijimet e pakta te tij me karakter fetar.

Ne 1945 afirmohet si kompozitor, me venien ne skene te melodrames "Juda Makabe" sipas vepres me te njejtin titull te Gjergj Fishta, ku Prenka ishte jo vetem autor i muzikes, por edhe dirigjent i orkestres dhe nje nder organizatoret kryesore te shfaqjes.

Me 15 shtator 1947 realizoi "Dasma shkodrane", shfaqje muzikore me regji te Andrea Skanjetit dhe muzike te Prenke Jakoves, ku per here te pare u ngjit ne skene nga Prenke Jakova nje kor me tre zera. Ne fundin e vitit 1947 arrestohet dhe mbahet ne burg per nje vit, por fatmiresisht e rimerr serish aktivitetin e tij muzikor.

Ne vitin 1949 emerohet mesues muzike ne shkollen "11 Janari" te qytetit te Shkodres e njekohesisht punonte ne drejtimin dhe organizimin e veprimtarive muzikore per gjithe qytetin. Ne vitin 1951 emerohet shef muzike ne Shtepine Kultures e te Krijimtarise Popullore, Shkoder dhe e vazhdon kete pune deri ne fund te jetes se tij. Pranohet anetar i Lidhjes se Shkrimtareve dhe Artisteve te Shqiperise ne vitin 1952.

Me 1 dhjetor 1958 shfaqet ne teatrin e ri "Migjeni" te qytetit te Shkodres opera e pare shqiptare, "Mrika" e kompozuar nga Prenke Jakova, me tekst te Llazar Siliqit. Kjo veper konsiderohet si "Gur Themeltar i Artit Operistik Shqiptar".

Ne 1960 dirigjon te Parin Koncert Simfonik te Orkestres simfonike amatore te Shtepise se Kultures Shkoder. 1961 -1962 ne kete periudhe krijimtaria e tij eshte teper e madhe si kompozim kengesh, marshe e pjese korale te llojit te kantates dhe siutes, kompozime per pjese teatrale, si dhe shkruan muzike per filma dokumentare, "Drite mbi Shqipni" (skenar LL. Siliqi e regji E. Keko), "Ringjallje" (skenari Ll. Siliqi, regjia E. Keko). Angazhohet ne kete periudhe edhe me drejtimin e orkestres frymore: organizon festivale folklorike te rrethit. Me 1962 eshte dhe seleksionues, redaktues, orkestrues dhe drejtues i Festivalit te Pare te Kenges ne Shkoder. Me 1964-1968 vazhdon impenjimin e tij me orkestren frymore duke kompozuar, orkestruar e pershtatur per kompleksin frymor pjese te ndryshme dhe duke korre suksese ne konkurset kombetare te orkestrave frymore. 1964 bashkepunon me orkestren simfonike te Pekinit ne kuadrin e shkembimeve kulturore mes dy shteteve Shqiperise e Kines. Me 1964 kompozon muziken per nje tjeter film dokumentar, "Krah per krah".

Me 1966 nis punen per kompozimin e operes "Gjergj Kastrioti Skenderbeu" sipas libretit te LL. Siliqit: e cila shfaqet ne Teatrin e Operes dhe te Baletit ne Tirane, me 17 janar 1968. Kjo veper eshte nje nder veprat me te mira te muzikuara te Teatrit lirik shqiptar (Spiro Kalemi, Prenke Jakova, botues "Gjergj Fishta, 2006"). Vitet e fundit te jetes se tij drejton me sukses trupen amatore shkodrane. Artisti Prenke Jakova u nda nga kjo jete me 16 shtator 1969.

Vleresimet

22 dhjetor 1958
Per krijimin e Operes "Mrika" nga Presidiumi i Kuvendit Popullor i akordohet "Urdheri i Punes i Klasit te Pare"

12 maj 1959
Nga Presidiumi i Kuvendit Popullor i akordohet "Cmimi i Republikes"

6 shkurt 1961
Nga Presidiumi i Kuvendit Popullor i akordohet titulli "Artist i merituar"

Ne vitin 1979
Nga presidiumi i Kuvendit Popullor i akordohet titulli "Artist i Popullit"

27 qershor 2000
Nga Presidiumi i Kuvendit Popullor i akordohet titulli "NDERI I KOMBIT"

Prenke Jakova, i paharrueshmi

Tonin Cobani

Dy pasione te medha e udhehoqen kompozitorin Prenke Jakova gjate gjithe jetes: dashuria per muziken dhe adhurimi absolut per Shkodren, qytetin e lindjes dhe te veprimtarive te tij muzikore. Dashuria per muziken dhe adhurimi per Shkodren nuk mund te ndahen te ai njeri, i cili, duket se iu dha muzikes per ta bere qytetin e tij te lindjes nje qytet te permendur per muziken e kultivuar, ashtu sic ishte i paperseritshem ai qytet per muziken popullore qytetare, per jaret, kenget e shregullave, humorin... Prenke Jakova enderronte te krijonte ne Shkoder breza muzikantesh, prandaj qysh ne moshen 20-vjecare ngriti banden muzikore te te rinjve te qytetit, me pas punoi me orkestren frymore dhe kompozoi marshe per ate formacion qe mbeten nder veprat me te mira te asaj gjinie. Enderroi ta bente Shkodren qytetin e pare shqiptar te muzikes lirike, prandaj kompozoi operen "Mrika" dhe e vuri ne skene ne teatrin e ri "Migjeni" me kengetare e orkestrante amatore, duke pervijuar punen e tij serioze ne vepra te tilla, si: Juda Makabe, Dasma shkodrane e me pas Skenderbeu, qe u vu ne skene nga Teatri Kombetar i Operes dhe Baletit ne Tirane. Enderroi te krijonte nje orkester simfonike per ate qytet dhe e krijoi me instrumentiste gjysme-profesioniste per te qenderzuar me pas Shkodren, me veprimtari kombetare, sic eshte Festivali Kombetar i Kenges per Femije ne Shkoder etj. Ai krijoi me seriozitet cdo pjese muzikore dhe, duke filluar nga kenga per femije deri te kantata apo vepra e plote skenike, mbeti shkodran. Por ai nuk ishte lokalist, me kuptimin e ngushte te kesaj fjale. Nese do ta donin qytetin e tyre te lindjes keshtu sa me shume artiste dhe shkrimtare, sportiste dhe krijues te te gjitha fushave, politikane dhe biznesmene, Shqiperia do te ishte ajo "parajsa" tokesore, sic e kane enderruar te gjithe brezat dhe, aq me teper, e deshirojne sot me te rinjte. Vlerat universale te qyteterimeve nder shekuj nuk vijne prej krijuesve pa atdhe, pa vendlindje, pa prag shtepie. Prenke Jakova i perket asaj race te shoqerise njerezore, qe identifikohen me qytetin e tyre per te rrezatuar magjishem tek atdheu e me gjere. Prandaj eshte i paharrueshmi i Shkodres dhe i Shqiperise.

Per 90-vjetorin e lindjes se kompozitorit Prenke Jakova, muzikanti i shquar Robert Radoja, shprehet me nje habi per median dhe institucionet. "Duhet bere me shume, thote ai, sepse Prenke Jakohes nuk i detyrohet vetem Shkodra dhe muzikantet qe kane dale nga ai qytet, por e gjithe Shqiperia. Per maestro Radojen, qe ka qene nxenes i tij, Prenke Jakova eshte babai i operas shqiptare. Eshte shembulli i punetorit te muzikes. Ne cdo gjini te muzikes Prenka ka vene dore ka tingelluar muzika e kultivuar kombetare. Ai, bf, ka nje marrsh te mrekullueshem qe quhet "Marrshi i fizkulturisteve", ka kenge per femije, gjithashtu, te mrekullueshme, ka "Margjelo" e "Syrin si qershia", qe tanime, duket se e kane humbur autoresine, kaq mbarekombetare jane bere. Por ai ka edhe dy himne kombetare, vazhdon Radoja, te cilat mund te propozohen me deshiren e familjes per himnin e ardhshem te Kosoves, tani ne prak te pavaresise se saj kur eshte shpallur edhe nje konkurs per sibolet e shtetit te ri..

Gëzuar Ditëlindjen Jakovës së harruar

Sot më 27 qershor, kompozitori Prenkë Jakova do mbushte 90 vjeç. Siç ka ndodhur tjetër herë, jo vetëm me Jakovën, por dhe për figura të ndritura të artit e kulturës që vijnë nga Shkodra, ka heshtje e vetëm heshtje. Prenkë Jakova, "Artist i Popullit" dhe "Nder i Kombit" është vlerësuar si një artist me talent të jashtëzakonshëm. Lidhjet me muzikën i nisi si autodidakt. Ishte 17 vjeç kur krijoi bandën muzikore të fëmijëve të qytetit të Shkodrës, ku bënin pjesë 40 fëmijë e të rinj, disa prej të cilëve do të bënin më vonë elitën e muzikës klasike shqiptare, si Çesk Zadeja, Simon Gjoni, Tonin Harapi, Tish Daija etj. Më 1938 kjo bandë arrin të shkojë në Fiera De Levande në Itali. Më 1940, Jakova punoi me bandën koralet e veprave të njohura si Traviata, Berberi i Seviljes etj, të cilat ekzekutohen bashkë me trupën e operës italiane që kishte ardhur në Shkodër. Aktiviteti i tij artistik ishte i gjithanshëm, prodhimtar dhe intensiv. Më 1945 ai përgatit dhe vë në skenë melodramën "Juda Makabe", me libret të At Gjergj Fishtës. Më 1946, në kongresin e dytë të rinisë, mjeshtri Jakova krijoi një orkestër të mirëfilltë xhazi, e para në Shqipëri. Më 1947 përgatit shfaqjen folklorike "Dasma Shkodrane "dhe më 1952 shfaqjen muzikore "Dritë mbi Shqipëri". Viti 1958 shënon dhe kulmin e krijimtarisë, kompozon operën e parë shqiptare, "Mrika". Në 1968 kompozon operën "Skënderbeu". Përveçse kompozitor, Jakova ishte organizator artistik, dirigjent, drejtues muzike, themelues i shtëpisë së kulturës në Shkodër. Repertori i tij muzikor përbëhet nga 19 opera, opereta, melodrama, tablo muzikore, kantata, 8 romanca, 60 këngë. Nga këto të fundit janë të pavdekshme "Margjelo","Synin si Qershia", "Marshi i fiskulturistëve" etj, 6 vepra muzikore me përmbajtje fetare, një numër i madh këngësh popullore të përpunuara, këngë partizane të përpunuara dhe suita, këngë patriotike të përpunuara etj. Prenkë Jakova vdes në kulmin e krijimtarisë së tij, më 16 shtator 1969, duke u vetëvrarë, pasi hidhet nga dritarja e katit të dytë të shtëpisë së kulturës në Shkodër. Më 1979 i jepet titulli "Artist i Popullit", pas vdekjes, ndërsa në vitin 2000 i akordohet "Nderi i Kombit". Prenk Jakova është padyshim një figurë madhore e muzikës shqiptare dhe vlerësimet për të nuk kanë munguar dhe nga specialistë të huaj të artit dhe muzikës. Kështu në njërën prej monografive kushtuar Prenkë Jakovës, atë të studiuesit Isa Alibali, citohet muzikologia angleze Jane Emerson e cila gjatë një bisede me Tonin Harapin në maj 1990 shprehet: "Figura e Prenkë Jakovës shihet në tre dimensione. Si kompozitor, dirigjent dhe orkestrues. Ai ishte besnik i vetvetes dhe cilësia e orkestracioneve të tij ishte e lartë. Ai e njihte me themel historinë e Shkodrës, sidomos artin e saj dhe krenohej me të. Deri më 1920, Shkodra ishte kryeqyteti moral, kulturor e artistik i Shqipërisë. Në tokën pjellore të Shkodrës të pasur me kulturë, lindi dhe u rrit Prenk Jakova. Dhe ai i dha Shkodrës veprën e tij duke e ngritur e lartësuar më shumë qytetin e lashtë" -shprehet Emerson. Në monografinë e Alibalit, miqtë e bashkëkohësit e Jakovës, përmes rrëfimeve e kujtimeve të tyre, theksojnë se ai ishte një kompozitor me fantazi të veçantë që lëvroi çdo gjini të muzikës si arie, romanca, korale për opera etj, të cilat shquhen për nivelin e lartë artistik dhe origjinalitetin, për frymën shqiptare. Ai përdori mirë prirjet, aftësitë dhe talentin e vet në shërbim të arti shqiptar. Kishte vullnet të fortë, fliste pak e punonte shumë. Jeta e kishte vënë përpara provash të vështira, përfshirë dhe burgun komunist, ndonëse i shkurtër dhe i dorëzuar para vitalitetit të artistit. Siç thuhet në monografinë e Alibalit "Prenk Jakova ishte i madh dhe në gjërat e vogla. Ai dinte të guxonte, dinte të shpresonte, dinte të arrinte atë që kërkonte të bënte. Ai e kuptoi drejt detyrën e artistit, të çojë dritë në thellësitë e zemrave të njerëzve dhe këtë detyrë ai e kreu më së miri". Raporti dhe qëndrimi i tij ndaj regjimit të kohës, është i një artisti që di të përshtatet dhe ndonëse nën ndikimin e një ideologjie të rëndë e shtypëse arrin që përmes artit të shfaqë vlerat e talentit. Krijimtaria e Jakovës, dhe ajo që ka si tekste pjesë të politizuara, është tepëre arrirë nga ana artistike. Të tilla janë kënga "Në njërën dorë kazmën e në tjetërn pushkën," apo "Dritë mbi Shqipëri".
Vështirësitë e jetës, ato të planit profesional e shpirtëror, lënia mënjanë nga ata që drejtonin artin prej kupolës së Tiranës, kritika e pabazë dhe e pamoralshme që iu bë operës së dytë, "Skenderbeu", tendencioziteti që binte në sy dukshëm për të minimizuar artin e tij, mënjanimi që i erdhi edhe prej atyre artistëve që Jakova i kish patur nxënës, sollën atë ligështim shpirtëror që ndikoi në vendimin tragjik të vetëvrasjes. I pafuqishëmndaj komploteve artistike, mediokritetit, dhe duke mos qenë i mbështetur nga njerëzit me pushtet që në mjaft raste ishin njerëz që nuk e kuptonin mizikën, çuan në atë që ndodhi më 16 shtator 1969. Ndonëse u vlerësua pas vdekjes - emrin e tij e mban sot shkolla 12- vjeçare e muzikës në Shkodër dhe një kor muzikor privat - qoftë shkodranët, qoftëdashamirësit e muzikës kudo në Shqipëri, dhe në fund të fundit shtetarët e kulturës nuk kishin menduar asgjë për këtë përvjetor të nëntëdhjetë të Jakovës.

Anila Dushi




http://www.shkodraonline.com/galeria
Back to top
L - N
Mon Sep 22 2008, 03:24pm
Registered Member #1228
Joined: Wed Sep 12 2007, 10:00am

Posts: 10623
Prenk Jakova kompozitor dhe dirigjent i madh


( 22/09/08) Nga Dr. Sul Gragjevi

Me rastin e 40-vjetorit të performancës së Simfonisë 8-të në Si/B minore të kompozitorit Franz Schubert”, Prenk Jakovës, talenti, aftësia dhe autoriteti i tij i dhanë atij të drejtën që të jetë kompozitori suprem mbi të gjithë të tjerët, një gjeni i muzikës dhe artit shqiptar për të gjitha kohët. Ai ishte me të vërtetë një talent i rrallë. Njihte shumë mirë muzikën simfonike, atë operistike, instrumentale dhe atë të dhomës. Ishte me një përvojë të pasur jo vetëm si muzikant pianist, klarinetist por edhe si dirigjent i orkestrës simfonike të Filarmonisë Shkodër, të cilën e drejtoi disa dekada. Ai njihte shumë mirë të katër grupet e instrumenteve të orkestrës. Në saj të kësaj arriti të ridimensionojë orkestrën simfonike, gjë të cilën e ëndërronte prej kohësh. Për të mbështetur plotësisht realizimin e provave dhe performancës në operat “Mrika” e “Skënderbeu”, si dhe të gjithë repertorin e tij të muzikës simfonike të kompozitorëve të huaj si Mozarti, Beethoveni, Grieg, Schuberti e Verdi.
Prenk Jakova e dinte mirë që interpretimi në muzikë është i lidhur me krijimin e një balance në mes teknikës dhe anës muzikore dhe se këto të dyja së bashku nuk duhen ndarë kurrë nga njëra-tjetra. Një gjë të tillë ai e pati parasysh jo vetëm kur kalonte në piano të gjitha pjesët e të dy operave para vënies në skenë, por edhe gjatë provave dhe në shfaqje. Ariet e bukura të operave me ton lirik dhe dramatik, këngët, prelude, etyde dhe shumë kompozime të tjera orkestrale ishin një thesar i tij dhe i artit shqiptar. Ai kuptonte gjithçka, ai ndjente gjithçka sepse gjithçka i takonte atij, çdo gjë ishte e tija. Ishte i pari kompozitor që i dha popullit dhe vendit të tij dy operat e një niveli të lartë artistik. Kompozitori Prenk Jakova ishte një talent muzikor i rrallë. Superioriteti orkestral me një intelekt të thellë dhe në brendësi të krijimeve kryesore të tij ana psikologjike, janë të manifestuara në muzikë-dramën e tij, nga ana tjetër ato dallohen edhe për melodi të bukura me veprimet skenike të përsosura. Në këtë mënyrë ai u bë një gjeni muzike, krijues i një gjinie të re, -i operas. Në qoftë se opera “Mrika” ishte opera e parë shqiptare, opera “Skënderbeu” ishte super-opera e performuar me shumë sukses nga trupa e TOB Tiranë.
Jo vetëm studimet në Konservatorin e njohur të Romës, “Santa Cecilia”, për piano, klarinetë dhe kompozim, por edhe talenti, vullneti e këmbëngulja e bënë Prenkën të jetë një kompozitor suprem mbi gjithë të tjerët. Gjithmonë ai thoshte se inspirimi a frymëzimi nuk vjen nga lart, se muzika nuk mund të mësohet mekanikisht dhe pastaj të shpresohet tek performanca. Inspirimi dhe intuita vijnë lehtë, në qoftë se baza e punës është bërë para të gjithave. Komunikimi më i mirë me dëgjuesin e muzikës dhe audiencën, është kur të komunikosh me veten dhe me muzikën gjatë performancës. Çdo performancë duhet të ruajë cilësinë e saj natyrore, gjë të cilën kompozitori i madh e dinte mirë. Ai duke qenë një mjeshtër i orkestracionit, gjithmonë e konsideronte të domosdoshme marrjen në konsideratë të timbrit ose ton kolorit të instrumenteve si dhe aftësitë profesionale e teknike të instrumentistëve, që të ishin në gjendje të luanin jo vetëm shpejt por edhe sipas koloritetit të kërkuar. Ton kolori është një veçori e rëndësishme në duart e një orkestratori. Kompozitori Christoph Gluck ( Gluk) 1714-1784, për ton kolorin thoshte që instrumentet muzikore duhet të përdoren jo sipas shkathtësisë së
Instrumentistëve, por sipas veçorive dramatike të tonit të tyre. Pra, kompozitori është një artist, i cili e sheh dhe e dëgjon në imagjinatën e vet koloritetin që ka zgjedhur meloditë dhe ritmin. Prandaj, muzika orkestrale është muzikë vetëm për orkestër dhe jo për një instrument. Kombinimet midis instrumenteve janë të ndryshme dhe kjo varet nga orkestratori, pra ai kompozitor që bën orkestracionin. Në qoftë se duam të dimë për dirigjentët se çfarë raporti kanë me orkestrën, mund të konstatojmë se disa dirigjentë kanë ndikim të plotë mbi orkestrën simfonike, po ashtu edhe mbi veprimet skenike në rastin e operas. Ndikimi i lëvizjeve të batonit të dirigjentit duhet të jetë sinjal për të gjithë orkestrën dhe të jetë racional. Një dirigjent i mirë duhet të sjellë çdo detaj në një koncert, opera apo simfoni. Ai duhet të dijë përfundimin, rezultatin e dirigjimit dhe të ketë kontroll të plotë mbi orkestrën. Kjo arrihet kur ai njeh shumë mirë pjesët e repertorit që do të dirigjojë dhe kur t’i ketë kaluar disa herë në piano. Nga ana tjetër, një dirigjent nuk ka si të
dirigjojë simfonitë e Beethovenit kur ai nuk njeh sonatat, kuartetet, koncertet e tija, apo Simfoninë e 8-të, të pakryerën të Schubertit, kur nuk njeh krijimet e tija. Dirigjimi është një profesion ashtu sikur është interpretimi për një instrumentist a bariton. Prenk Jakova, si dirigjent, jo vetëm kish një kontroll absolut mbi orkestrën dhe instrumentet në çdo grup, por edhe mbi audicionin. Vetëm për “Mrikën”, ai bashkë me drejtorin artistik, kompozitorin e pianistin Tonin Harapi, kaluan në audicion 126 vetë, koristë, solistë dhe valltarë. Ata e bënë këtë me shumë aftësi për një kohë shumë të shkurtër, duke zgjedhur në mënyrë selektive sopranot, mezzot, tenorët, baritonët, baset dhe valltarët. Sigurisht që audicioni është një detyrë e një këshilli të lartë të audicionit, i praktikuar dekada më parë në “La Scala” dhe “Metropolitan Opera”, dhe kurrë detyrë e një individi apo e personave jo të profilit dhe jo kompetentë. Vetëm një kompozitor e dirigjent në të njëjtën kohë, bile me përvojë të pasur, mund të vendosë për rezultatin e një audicioni, sepse ai njeh mirë rolet e këngëtarëve, nivelin artistik të operas, veçoritë muzikore e individuale të personazheve dhe të këngëtarëve. Drejtori artistik, menaxheri apo drejtori i muzikës duhet të jenë të profilit në radhë të parë, që i përgjigjet jo domosdoshmëria e politikës sociale, por ajo artistike dhe vetëm artistike. Muzika është një nga subjektet mbi të cilin, secili e ndjen të drejtën e vet për të shprehur një mendim dhe opinion. Prenk Jakova përdori gjithë përvojën e tij në dobi të artit muzikor, drejtoi çdo gjë vetë dhe ishte i vetmi kompozitor e dirigjent. Shembuj të tillë nuk ka shumë në muzikë. Wilhelm Furtwangler ka qenë kompozitor dhe dirigjent gjerman, me çmim të të cilit para disa ditësh në Festivalin e Beethovenit në Bon, u dekorua dirigjenti i njohur Kurt Massur. Prenk Jakova ishte shumë i njohur dhe krijoi një simpati të veçante tek audienca duke u bërë figura qendrore në Filarmoninë e Shkodrës. Ai drejtoi për shumë kohë orkestrën që e themeloi dhe që e rriti në dimension. Ridimensionimi i orkestrës simfonike i dha atij mundësi që të zgjerojë repertorin muzikor. Edhe pse atë kohë ishte e vështirë një gjë e tillë për mungesë fondesh, ai e bëri sepse ishte i plotfuqishëm në punën e tij. Ai kish një veçori të cilën mendoj, duhet ta ketë çdo drejtor muzike apo drejtor i përgjithshëm, që nuk lejonte asnjë ndërhyrje në punët e tija për muzikën, për statutin, kompetencat, ishte plotësisht i pavarur nga ndikimi i dikasterit. Një autoritet i tillë me të cilin drejtoi të gjitha problemet e muzikës, koncertet, bandën e qytetit që ishte çdo vit e para në vend, festivalet e këngës çdo qershor, operat konkurse të ndryshme disa herë në vit e shumë të tjera, larguan çdo ndikim dikasterial. I tillë duhet të jetë sot një drejtues i përgjithshëm në TOB-in e Tiranës apo në një filarmoni, që të drejtojë me autoritetin e tij, të postit që ka, duke mos lejuar asnjë ndërhyrje të dikasterit në statut dhe kompetencat, ndryshe punët kurrë nuk do shkojnë mirë. Simfonia e 8-të “E pakryer” e Schubertit në Si/B minore u bë pjesa më favorit jo vetëm për kompozitorin e dirigjentin tonë të madh, por edhe për gjithë ne orkestrantët e tij. Kam qenë gjithmonë afër dhe them me bindje të plotë se kapaciteti i tij si pianist, orkestrator e dirigjent ishte me të vërtetë i madh, gjithë ditën punonte në piano deri sa vinte koha për provat e orkestrës në mbrëmje. Kish një mënyrë speciale për të disiplinuar me sukses të katër grup-instrumentet në një unitet të plotë. Veçanërisht gjatë interpretimit të Simfonisë së 8-të “Të pakryer” të Schubertit në Si/B minore. Prenk Jakova që e njihte shumë mirë këtë vepër, kërkonte një impenjim të veçante të klarinetës, obose, flautit, kornos dhe cellove për një ekspresivitet të theksuar e plot koloritet ashtu siç e kishte shkruar vet Schuberti, për të nxjerrë me plot elegancë anën melodike Schubertiane. Në kohën e parë, harqet futen në temë, ndërsa në solo shaqen klarineta, korno dhe përsëri klarineta drejt melodisë së bukur që shoqëron gjithë simfoninë. Po ashtu cellot me violat në solo shoqërohen në dialog nga klarineta. Mbas dialogut cello-violinat përsëritet tema. Në kohën e dytë, përmendim shkurt melodinë solo të klarinetës të shoqëruar nga orkestra, pastaj vazhdon në solo oboe, më tej flauti dhe përsëri oboe deri në fortissimo. Simfonia e 8-të është quajtur si e vetmja simfoni romantike. Kjo simfoni dallohet nga ana muzikore për një koloritet të veçantë, ekspresivitet dhe plot melodi të bukura. E gjithë Simfonia e 8-të në Si/B përshkruhet nga ton kolori orkestral dhe është një vepër me të dy kohët puro romantike, që konsiderohet si një element i ri në krijimtarinë e Schubertit. Ishte kjo vepër në repertorin e orkestrës simfonike për tri herë në javë dhe performanca e parë u dha në shtator të vitit 1968. Prenk Jakova kishte një afinitet të veçantë për muzikën klasike. Përveç Schubertit, ai pëlqente Mozartin, Wagnerin, Beethovenin, Çajkovskin dhe Verdin. Ne repertorin e tij ai drejtoi gjithashtu overturat e bukura të operave të Mozartit “Martesa e Figaros” dhe “Don Giovanni”, po ashtu pjesë orkestrale nga Grig dhe Verdi. Kjo punë e mirë tërhoqi audiencën shkodrane, e cila nga koha në kohë bëhet audienca standard e koncerteve të orkestrës simfonike të Filarmonisë. Kompozitori e dirigjenti Prenk Jakova ishte njeriu që zgjidhi gjithçka në artin e Tij. Krijoi një stil personal muzike, të cilin e pasuroi me fondin folklorik, duke e bërë muzikën e tij plot koloritet dhe të asimilueshme.


Marre prej Gazeta Shqiptare

Ju pershnes tanve. Ju falemnders per shoqnin tuej, e ju prift e mara tanve pa perjashtim. Kam ndryshue shpin, e kam shkue me shpi te
... Me vjen keq po s'kam mundsi me u dukt ma ktej parit. Ju pershnes me mirnjohje e dashamirsi.

Back to top
dj-bledi
Thu Jan 22 2009, 03:48pm

Registered Member #1907
Joined: Sat May 24 2008, 11:20pm

Posts: 1701
Vdekja tragjike e JAKOVES

Pas suksesit të madh që u arrit me vënien në skenë të operas së parë shqiptare "Mrika", gjatë një vizite që bëri në qytetin e Shkodrës Enver Hoxha, u takua me Prenkën dhe i tha atij se i kishte premtuar për të bërë dhe një opera tjetër për Skënderbeun. Një nga funksionarët e lartë të qytetit të Shkodrës, i cili ka qenë prezent në atë bisedë të Prenkës me Enver Hoxhën, dëshmon: Pas atyre fjalëve të Enver Hoxhës, Prenka iu përgjigj: "Po mor shoku Enver, por puna e operas nuk është si bukët që i fut kur të duash në furrë". Pas përgjigjies së Prenkës, Enver Hoxha filloi të qeshte dhe dha porosi që t'i plotësoheshin të gjitha kushtet Prenkës, me qëllim që ai të vinte në skenë operën "Skënderbeu", kujton ish funksionari i lartë lidhur me bisedën e Enver Hoxhës me Prenkë Jakovën. Pas atij takimi, Prenka iu vu punës duke punuar nga mëngjezi deri në orët e vona të natës, për të realizuar atë që i kishte vënë si detyrë Enver Hoxha.
Ai e shkroi të gjithë muzikën e operas "Skënderbeu" dhe për disa muaj me rradhë u muar vetëm me ndarjen e muzikës turke nga ajo arabe, gjë e cila deri në atë kohë konfondohej nga shumë kompozitorë. Kur e përfundoi muzikën e saj dhe e solli për miratim në Tiranë, Prenkës i nxorrën shumë pengesa dhe ata që ishin ngarkuar për shikimin e saj, i kërkonin të shkurtonte disa pjesë që sipas tyre stononin. Prenka refuzonte në mënyrë kategorike për ta bërë atë gjë dhe i vetmi që i doli në mbrojtje ishte Fadil Paçrami, i cili në atë kohë kishte dalë hapur kundër metodave të vjetra e konservatorizmit.
Ndonëse opera "Skënderbeu" u shaq dhe pati sukses të madh, e Prenka pati përgëzime edhe nga Enver Hoxha, peripecitë për realizimin e saj lanë gjurmë të thella në gjëndjen shpirtrore të Prenkës. Kjo gjë ndodhte në një kohë, kur Prenka kishte nënën e tij të paralizuar në shtëpi, gjë e cila ia rëndoi së tepërmi gjëndjen e tij nervore. Nisur nga këto strese që iu paraqitën, më 9 shtator të vitit 1969, kompozitori i famshëm Prenk Jakova i dha fund jetës së tij në mënyrë tragjike, duke u hedhur nga kati i dytë i Shtëpisë së Kulturës.. Në varrimin e tij mori pjesë i gjithë populli i Shkodrës, kurse nga Tirana u dërgua vetëm Sekretari i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve.
I vetmi favor që iu bë atij nga shteti komunist ditën e varrimit, ishte dhënia e lejes që ai të varrosej nën tingujt e bandës muzikore të qytetit, të cilën ai e kishte shkruar vetë katër dekada më parë. Veprimtarinë muzikore që la Prenk Jakova, është shumë e pasur e konsiston në dhjetra vepra vokale, këngë korale të përpunuara, pjesë orkestrale e korale, pjesë për bandë, muzkë filmash e deri tek operetat e operat. Nisur nga viuortiziteti i tij dhe veprat e larmishme muzikore, Prenk Jakova konsiderohet si një nga kollosët më të mëdhej të muzikës shqiptare për të gjitha kohrat.
Back to top
belgium
Thu May 14 2009, 04:40pm

Registered Member #1142
Joined: Fri Aug 24 2007, 10:19am

Posts: 12123
trokit ketu
Back to top
belgium
Thu May 14 2009, 04:41pm

Registered Member #1142
Joined: Fri Aug 24 2007, 10:19am

Posts: 12123
trokit ketu
Back to top
 

Jump:     Back to top

Syndicate this thread: rss 0.92 Syndicate this thread: rss 2.0 Syndicate this thread: RDF
Powered by e107 Forum System
Kerko ne Google dhe ShkodraOnline.Com
Custom Search
Mire se Vini
Emri i Identifikimit:

Fjalkalimi:




Me Kujto

[ ]
[ ]
Muzik Shkodrane - Sagllam


 
Chat Box
You must be logged in to post comments on this site - please either log in or if you are not registered click here to signup

Shkodra ne Youtube
Any use of the name and content of this website without the explicit written consent of the owners is strictly prohibited and it is protected under law. Email:webmaster@shkodraonline.com Per cdo ankese ju lutem mos hezitoni te na shkruani Flm. info@shkodraonline.com
Theme created by Free-Source.net
Render time: 0.2307 sec, 0.0544 of that for queries. DB queries: 40. Memory Usage: 2,688kB